Dit bericht hoort niet bij de huidige week, maar is geschreven voor Element, de krant van mijn opleiding.

GRONINGEN – Vertegenwoordigers van de Groningse politieke partijen zijn het er over eens dat de gemeentelijke agenda is ondergesneeuwd door het Haagse geruzie rond de val van het kabinet Balkenende IV. Dat blijkt uit onderzoek van Element. “We waren hier een lokale campagne aan het voeren, maar we zijn door Uruzgan ingehaald”, zegt de CDA-leider.

Element sprak middenin de drukte van de verkiezingscampagne met fractievoorzitters en lijsttrekkers van alle Groningse partijen. Uit het onderzoek komt naar voren dat de val van het kabinet volgens de lokale politieke partijen ook in Groningen ingrijpende gevolgen heeft.

Tien van de elf partijen vinden dat er meer aandacht is voor de gemeenteraadsverkiezingen, nu het kabinet is gevallen. Er wordt op het moment meer gesproken over politiek, en dus ook over de eerstvolgende grote politieke krachtmeting. Maar de lokale leiders vragen zich af of al die aandacht wel wordt besteed aan regionale thema’s.

Fractievoorzitter en lijsttrekker Jan Seton van het CDA denkt van niet. “Het gaat nu vooral over de Tweede Kamer. Zelfs als er meer mensen zouden gaan stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, komt dat niet door de lokale politiek. We waren hier een lokale campagne aan het voeren, maar we zijn door Uruzgan ingehaald.”

Lokale kwesties

Seton is niet de enige campagneleider die het betreurt dat er nu minder aandacht is voor Groningse kwesties. “Er spelen belangrijke zaken in Groningen,” zegt Stephan Antuma van Student en Stad in reactie op de tweede stelling uit ons onderzoek (zie boven). Hij noemt de huisvesting voor studenten, de tram, het Forum, en de bezuinigingen in verband met de crisis. “Er is voor de inwoners veel te kiezen en er is echt verschil tussen de partijen. Dit gaat over Groningen, niet over wat er in de rest van Nederland gebeurt.”

PvdA-fractievoorzitter Arjan de Rooij vindt ook dat het over die zaken moet gaan, omdat ze de inwoners direct raken. “Ik vind het eeuwig zonde dat de lokale kwesties niet meer voor het voetlicht komen. De gemeentelijke bestuurslaag is veruit de belangrijkste.”

Voorverkiezingen

Sommige fractievoorzitters vrezen dat Stadjers hun stem ook zullen baseren op wat er in Den Haag is gebeurd. “Gemeenteraadsverkiezingen worden altijd voor een groot deel bepaald door landelijke tendensen”, zegt Matthias Gijsbertsen, lijsttrekker van GroenLinks. “Het zal nu nog meer zo zijn dat mensen landelijk stemmen. Alleen specifieke, lokale thema’s kunnen daar verandering in brengen.”

“Er is een nieuwe dimensie gekomen in de gemeenteraadsverkiezingen”, zegt Arjan de Rooij. “Die krijgen nu een andere lading – ze zullen zoals altijd worden gezien als een soort opiniepeiling. Iedereen roept dat zoiets niet moet gebeuren maar iedereen weet dat het wel gebeurt.”

Eelco van der Wilt, fractievoorzitter van D66, kan daar niet mee zitten. “Wij staan op winst.” Als Stadjers zich al zouden laten sturen door Haagse toestanden, zal zijn partij daar in ieder geval geen nadeel van ondervinden.

Spanningen

Zes van de elf Groningse leiders heeft geen last van de Haagse spanningen. “Wat er in Den Haag gebeurt laat ons niet koud, maar het beïnvloedt onze onderlinge verhoudingen niet”, zegt Jan Seton (CDA).

PvdA-collega Arjan de Rooij is dat met hem eens. “De persoonlijke verhoudingen in Groningen lijden er niet onder.” Ideologisch gezien zijn het CDA en de PvdA het ook in Groningen niet altijd eens, “maar dat laat onverlet dat Jan Seton en ik het prima met elkaar kunnen vinden”.

Andere partijen benadrukken dat Haagse spanningen altijd doorwerken in de plaatselijke politiek. Toch overheersen vriendschappelijke verhoudingen. “In Groningen gaan we heel collegiaal met elkaar om”, zegt Stephan Antuma. “We vechten elkaar de tent niet uit.” Volgens Matthias Gijsbertsen blijkt dat het lokale profiel van een partij toch iets anders kan zijn dan het landelijke profiel. “Lokale samenwerkingsrelaties zijn gewoon heel anders.”

Gemeentelijke plannen

Zes van de elf plaatselijke leiders vreest voor de voortgang van Groningse projecten nu het kabinet gevallen is. Met name grote besluiten kunnen vertraging oplopen. “Heel Nederland staat even stil”, aldus Robert Prummel, fractievoorzitter van Stadspartij Groningen. Lijsttrekker en fractievoorzitter Betty de Boer van de VVD voorziet nadelige gevolgen voor het Noorden, omdat grote besluiten over subsidie vanuit Den Haag nu niet genomen kunnen worden. SP voorman Eelco Eikenaar vreest voor verregaande bezuinigingen. “Er komt minder geld, dus er moet gesneden worden. Dat is onontkoombaar.”

Fractievoorzitter Inge Jongman van de ChristenUnie ziet het zo’n vaart niet lopen. “Alles loopt gewoon verder. Die bezuinigingen kwamen er toch al aan.”

Wie er in Groningen zal profiteren van de val van het kabinet is onzeker. Volgens nieuwkomer Matthijs Jansen van de Partij Vrij Groningen (PVG) kunnen lokale partijen profiteren van de kabinetsval. Ook Gerjan Kelder van de Partij voor de Dieren heeft vertrouwen. “De Partij voor de Dieren heeft al een schare kiezers, die wordt niet beïnvloed door de val van het kabinet,” aldus Kelder. Hij hoopt na 3 maart voor de eerste keer plaats te nemen in de Groningse gemeenteraad.

***