Twitter: jhmommers | E-mail: mom@jelmermommers.nl

Haïti's toekomst

Haïtianen trekken massaal de hoofdstad uit richting het platteland, 15 januari 2010. Iedereen hoopt op het platteland een nieuwe kans te krijgen. Foto: UN Photo / Logan Abassi

Na een uitgebreide beschouwing van Haïti’s geschiedenis en de verschrikkelijke aardbeving van 12 januari, is het tijd voor wat gedachten over de toekomst van het Caribische land. Er is hoop voor Haïti. Of die hoop terecht is zal afhangen van twee zaken.

  1. Het vermogen van de arme Haïtiaanse meerderheid om zichzelf effectief te organiseren, en om op te komen voor zijn eigen belangen.
  2. Minstens even belangrijk: De bereidheid in Westerse landen om druk te zetten op groepen die onrecht in Haïti ondersteunen of gedogen. Als landen en bedrijven die Haïti uitbuiten voor hun eigen belang niet onder druk worden gezet door hun eigen bevolking en door bewuste consumenten, kunnen de Haïtianen nog zo hard hun best doen, maar zullen ze telkens tegen een muur van onrecht aanlopen. Een muur die is gebouwd op Westerse ‘goede bedoelingen’, hebberige bedrijven en passieve burgers.

Dit gaat over ons allemaal. Als we een moer geven om Haïti, wat zoveel van ons veinsden vlak na de ramp, moeten we die zorg omzetten in concrete politieke verzoeknummers. Bijvoorbeeld:

Het lijkt allemaal zo simpel, en zo naïef. Of het dat is, hangt van ons allemaal af. Wij beslissen iedere dag opnieuw of we in een wereld leven waarin opstaan tegen onrecht wordt gezien als naïef idealisme.

  • Hieronder enkele gedachten over de toekomst van Haïti.

Het presidentiële paleis raakte zwaar beschadigd tijdens de aardbeving. Foto: UNDP Global / Logan Abassi

De staat

De overheid van Haiti was al zwak, maar is zwakker geworden door de ramp. René Préval gaat door voor een redelijk populaire leider, maar tegelijkertijd keren grote delen van de bevolking zich af van de centrale overheid. Er gaan stemmen op voor decentraal bestuur met een nadruk op zelfvoorziening op regionaal niveau. Préval heeft ingezet op een revitalisatie van de landbouwsector. Als dat lukt, en de overheid weet daarin een rol te spelen, zou dat goed zijn voor het vertrouwen in de staat.

De wederopbouw

Wiens wederopbouw? Read more…

Druk met Haïti

Obama heeft de oud-presidenten George W. Bush en Bill Clinton bij elkaar geroepen om de hulpactie voor Haïti te coördineren. Foto: Het Witte Huis

George W. Bush en Bill Clinton waren vandaag op bezoek in Haïti. Daar wordt druk gewerkt aan plannen voor wederopbouw. De organisatie van een donorconferentie eind deze maand en van verkiezingen later dit jaar zijn in volle gang.

De Haïtiaanse overheid van René Préval krijg van verscheidene landen en organisaties hulp bij het maken van plannen voor de wederopbouw. Samen zetten de betrokken partijen alles op alles om het land te helpen zich te herstellen na de aardbeving van 12 januari 2010, waarbij vermoedelijk meer dan 200.000 mensen omkwamen.

President Barack Obama van de Verenigde Staten kondigde snel na de ramp een speciale gelegenheidssamenwerking van oud-presidenten Bill Clinton en George W. Bush aan. De oud-presidenten riepen het Amerikaanse volk enkele weken geleden op om geld te doneren. Vele Amerikanen gaven gehoor aan deze oproep. Het duo was vandaag op bezoek in Haïti om de Amerikaanse betrokkenheid te benadrukken en een inschatting te maken van de huidige situatie. Bill Clinton heeft het er ook druk mee. Hij is door de Verenigde Naties benoemd tot de speciale afgevaardigde van het Caribische land.

Bill Clinton spreekt op 18 januari 2010 voor een ziekenhuis in Port-au-Prince met een dokter. Clinton is namens de VN speciaal afgevaardigde voor Haïti. Foto: UN Photo / Logan Abassi

Donorconferentie

Er wordt ook hard gewerkt aan de grote donorconferentie die op 31 maart in New York plaats zal vinden. Op een voorbereidende ontmoeting eerder deze week spraken vertegenwoordigers van de Haïtiaanse overheid, de VN en donor- en hulporganisaties met elkaar. Na de ontmoeting werd een bedrag van 3,8 miljard dollar genoemd als doel voor de donorconferentie later deze maand. Dat is overigens veel minder dan de 11,5 miljard dollar die volgens de VN en de Wereldbank nodig zijn om het land te herbouwen. Read more…

Haïti voor de ramp, deel 8: Een onwelkome interpretatie

Hallward, Chomsky & Zizek

Peter Hallward, Noam Chomsky, Slavoj Zizek. © Foto Zizek: Andy Miah

Ik heb in 7 delen de geschiedenis van Haïti proberen samen te vatten. Het was een nogal brave vertelling. Sommige dingen bleven onduidelijk. Met name één vraag bleef aan me knagen. In het werk van Peter Hallward, Noam Chomsky en Slavoj Zizek vind ik een antwoord op die vraag. Haïti voor de ramp, deel 8: Een onwelkome interpretatie.

De aanleiding

In de documentaire waarmee deze week begon, zei adviseur Patrick Elie van president Préval van Haïti:

“For decades, all has been done to weaken the Haitian state, and now everybody is screaming bloody murder, [because] the Haitian state is too weak to handle this [post-earthquake] situation.”

All has been done to weaken the state. Wat bedoelt hij daar? Deze vraag stuurt in de richting van het waarom. Ja, Haïti is staararm, corrupt, zwak.

Maar waarom?

Om te beginnen geeft de documentairemaker Avi Lewis daarop een kort maar krachtig antwoord:

“The state in Haiti used to include major public companies—rice, flour, electricity, telephones. Today, after decades of privatization and pressure from the US and international financial institutions, control of those businesses has moved offshore. Haiti is dependent on expensive imports for food and other essentials. Facing a reconstruction project of epic proportions, the country is poorly positioned to build its own future.”

Dat is een begin van het waarom. Privatisering onder druk van buiten.

What else?

Hoogleraar Filosofie Peter Hallward van de Middlesex University weet meer. Read more…