Twitter: jhmommers | E-mail: mom@jelmermommers.nl

Heldere taal

Dit is het laatste bericht van linksrechtsweek

***

“Before you decide that all these debates about terms are simply pointless, think about how many political assumptions are packed into them.”

Susan Neiman

***

Als ik vroeger op pianoles kwam, oefenden we nieuwe stukken vaak eerst met de ene hand en dan met de andere. Pianolerares Ans zei dan bijvoorbeeld: “Eerst met links. Langzaam.” Soms vergiste ik me en reikte ik op haar linksverzoek juist met rechts naar de toetsen. Ze corrigeerde dan: “Andere links Jelmer.”

Ik lachen.

Op pianoles maakte een beetje spraakverwarring niet uit. Ans zat vlak naast me en corrigeerde me direct. Happy end.

Spraakverwarring op wereldformaat is een hardnekkiger probleem. We hebben te maken met een wereld die we al pratend en schrijvend indelen, en daarvoor gebruiken we woorden. Maar wat er achter de woorden zit, wat we ons bij ze voorstellen, verschilt, verandert, kan zelfs bedriegen.

***

Read more…

Progressivisme

Ik bespaar mezelf vandaag een hoop werk door het progressivisme te definiëren als alles wat conservatisme niet is. Lekker makkelijk, en ik kan bovendien in een ruk door naar mijn eigen positie, die ik uitleg zodat u in het vervolg kunt inschatten waar ik vandaan kom. Ideologisch gezien.

Dit is mijn betoog voor een progressieve houding (en tegen apathie). Ik heb getwijfeld en de wortels van het conservatisme objectief proberen te bekijken, maar ik vind het een instelling van niks.

Waar een conservatief gewicht toekent aan het menselijk tekort, kiest een progressief voor het benadrukken van goede menselijke eigenschappen. Om de lelijkheid van de menselijke natuur kunnen we soms niet heen, maar om onze mindere eigenschappen te verheffen tot onze primaire natuur lijkt me een gemiste kans om in ieder geval te proberen het beste in onszelf en daarmee in anderen naar boven te halen.

Juist gewicht

Gister nam ik een citaat van Heldring op die zegt dat het conservatisme als levensbeschouwing begint met het juiste gewicht toekennen aan het tragische en aan de dood. Mijn stelling: wij bepalen welk gewicht juist is, en ik benadruk liever (maar niet uitsluitend) mooie dingen dan tragische, en liever leven dan dood.

Ik geloof dat mensen zich op de ene of de andere manier zullen gedragen afhankelijk van hun aanleg (tot op (on)zekere hoogte), hun geschiedenis, maar vooral op basis van de institutionele werkelijkheid die zo veel van ons gedrag bepaalt.

Als je een groep willekeurige mensen in een gevangenis zet en de helft cipier maakt, en de andere helft gevangene, krijg je lelijke scènes. Maar dat heeft niet in de eerste plaats te maken met die mensen, eerder met die situatie.

Omdat ik de manier waarop we de wereld nu runnen eindeloos crappy vind, en omdat ik geloof dat we daaraan iets kunnen veranderen door de instituties met de meeste macht te transformeren (temmen), ben ik progressief.

Op grond van de geschiedenis en traditie geloven in instituties lijkt me de capital error. Ik geloof liever in de transformatieve (creatieve) kracht van mensen.

Focus

Ik zie in de kleinste dagelijkse dingen het bewijs dat de mens misschien niet van nature goed (of slecht) is, maar dat er wel heel veel goeds in de mens zit als je bereid bent je daarop te concentreren.

Ik geloof in verandering, niet in behoud, al was het maar om de oersimpele reden dat de huidige stand van zaken op ons planeetje te tragisch is om voor behoud te pleiten.

Read more…

Fabels en verwarring

Dit bericht markeert de lancering van het weekproject.

Politiek. Je doet het of je doet het niet. Na die verdeling laat de politieke werkelijkheid zich graag indelen in links en rechts, twee blokken die elkaar het liefst de haren uit het hoofd trekken. Sylvia Witteman beschreef in Volskrant magazine (01-03-2008) mooi de stereotypes van beide kanten, in een anekdote over haar politieke inzicht, dat naar haar zeggen niet verder reikt dan dat van haar jonge kinderen:

“Mijn ouders legden mij op jonge leeftijd desgevraagd uit wat het verschil was tussen links en rechts: ‘Linkse mensen willen graag alles delen en rechtse mensen willen alles voor zich zelf houden.’ Wat vond ik dat gemeen van die rechtse mensen!”

Ik heb dit citaat hier opgenomen omdat ik denk dat veel – maar misschien alleen linkse – mensen de politieke deling zo bezien, en omdat ik denk dat als je mij op de automatische piloot zet, ik uiteindelijk ook zo zou redeneren.

Genoeg reden, lijkt me, om eens wat lastige vragen te stellen over links en rechts, en schijnbare zekerheden in twijfel te trekken. Read more…