Het proces: de mensheid versus de Nederlandse staat

in De Correspondent

Actiegroep Urgenda heeft de Nederlandse staat aangeklaagd, omdat deze te weinig zou doen om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen. Ze wil radicale reductie van CO2-uitstoot via de rechter afdwingen. De zaak is uniek in de wereld. Maar maakt ze ook een kans?

Op 12 november 2012 stuurt Marjan Minnesma een brief aan premier Rutte. Minnesma is directeur van Urgenda, een organisatie voor innovatie en duurzaamheid. Het onderwerp: klimaatverandering.

Op acht kantjes Hier vind je de brief van Minnesma.geeft Minnesma een beknopte samenvatting van de wetenschappelijke feiten omtrent klimaatverandering en de internationale afspraken die zijn gemaakt om opwarming van de aarde te voorkomen. Ze schrijft dat Nederland onvoldoende doet om de kritische grens van 2 graden Celcius opwarming te vermijden. Of de premier binnen vier weken wil toezeggen dat zijn kabinet vanaf nu alles zal doen om te zorgen dat Nederland in 2020 40 procent minder broeikasgassen uitstoot. Want alleen dan hebben we volgens het IPCC nog een redelijke kans om binnen die 2 graden te blijven. Blijft een toezegging uit, dan zal Urgenda de staat aanklagen omdat ze Nederlandse burgers onvoldoende beschermt tegen de gevaren van klimaatverandering.

Het antwoord komt op 11 december 2012. Van staatssecertaris Wilma Mansveld, in het kabinet verantwoordelijk voor klimaatbeleid. In iets meer dan twee A4 De brief van Mansveld namens het kabinet.legt ze uit dat het kabinet Urgenda’s zorgen deelt, dat het daarom inzet op ambitieus klimaatbeleid, maar dat ‘we er rekening mee moeten houden dat het klimaatprobleem een mondiaal probleem is dat primair een internationale aanpak vereist: broeikasgassen trekken zich niets aan van landsgrenzen.’

Buitensporige binnenlandse ambities zoals 40 procent CO2-reductie horen niet bij zo’n internationale aanpak. Zulke doelen kunnen volgens het kabinet ten koste gaan van onze welvaart en onze bedrijvigheid.

Als economische activiteit weglekt naar het buitenland, dan de CO2-uitstoot ook. ‘Al te ver voor de troepen uitlopen is dan ook niet zinvol.’ Maar extra acties zijn wel nodig en de staatssecretaris roept Urgenda op met haar mee te werken ‘in plaats van de juridische strijd te zoeken’.

Hier nam Urgenda geen genoegen mee.

Op 20 november 2013 dient de groep daarom een dagvaarding in tegen de staat, waarin ze de rechter vraagt strengere reductieverplichtingen aan de overheid op te leggen. De aanklacht is uniek in de wereld. Er zijn wel eerder petities of rechtszaken over klimaatverandering gestart, onder meer in Oekraïne en Oeganda. Maar deze aanklacht, zeer omvangrijk van aard, is nog niet eerder vertoond. The Guardian The Guardian over de rechtszaak.publiceerde erover en er zijn inmiddels ook Belgische partijen die overwegen de Belgische staat aan te klagen.

Lees verder bij De Correspondent