“Je moet het zelf doen”
REPORTAGE, 07-10-2009
GRONINGEN – “Heb je weleens een hooikist gezien?” Opgetogen laat Eveline Rodenburg een van haar duurzame oplossing zien. De houten bak, zo groot als een oven, hangt als lade onder het aanrecht. Binnenin liggen stoffen zakken met hooi. “En hier,” zegt ze wijzend op een lege plek in het midden, “zet je een pan neer met halfgare soep of rijst. Het hooi isoleert zo goed dat het eten zichzelf klaarmaakt. Zo bespaar je enorm veel gas.”
Het zijn dit soort vondsten die het huis van Eveline Rodenburg net iets anders maken dan de andere rijtjeshuizen in het Groningse Beijum. De afgelopen jaren is de energierekening steeds lager uitgevallen, en ook met de afvalbeperking gaat het goed. “We gebruiken nu met zijn drietjes 1 vuilniszak per 2 weken.”
Duurzaam in de stad
Voor duurzaamheid hoef je dus niet naar het platteland, zoals vaak wordt gedacht. Rodenburg bewijst met haar man Hugo Klip dagelijks het tegendeel. Een jaar geleden begonnen ze samen de burgerbeweging Transition Town Groningen. Hun doel: mensen bij elkaar brengen en als stedelijke gemeenschap minder afhankelijk worden van olie.
Daarmee hebben ze het ook deze week druk gehad, door in Groningen te helpen met de wereldwijde première van de klimaatfilm Age of Stupid. In die film wordt door de archivaris van een denkbeeldige ‘wereldbibliotheek’ vanuit 2055 teruggekeken naar vandaag. De belangrijkste vraag aan de kijker: “Waarom hebben we onszelf niet gered toen we de kans hadden?”
Creatieve oplossingen
Rodenburg heeft zich deze prangende vraag ter harte genomen, en ze is vastberaden om te zorgen dat – mocht de klimaatverandering op een ramp uitlopen – het niet aan haar heeft gelegen. “Als je kijkt wat je op een dag doet en je denkt creatief na, dan kan er heel veel. Maar het moet wel leuk zijn. Ik ga geen dingen doen waar ik de pest aan heb. Je probeert eens iets en kijkt hoe het bevalt. Als je het niks vindt doe je het niet.”
Ze wijst trots op een plank vol met glazen potten om duidelijk te maken wat ze bedoelt. “Als ik op een avond 6 potten jam maak, heb ik een voldaan gevoel. Dan weet ik dat ik de hele winter lekkere jam heb.”
Een tafel in de achtertuin ligt vol met tomaten die nog wat moeten rijpen. Ze komen uit haar volkstuin van 225 vierkante meter. “Die tuin is zo’n mooie plek, het is net alsof je op vakantie bent. En het is ook gezellig, mensen uit de buurt komen soms helpen, dan nemen ze wat van de oogst mee.”
Samen aanpakken
Deze winter gaat de koelkast uit om nog meer energie te besparen. Melk, kaas en eieren legt ze dan gewoon in het schuurtje, waar je via de bijkeuken makkelijk bij kunt. Een eenvoudige oplossing, dichtbij huis. In feite is dat ook precies wat Transition Towns kenmerkt. Lokale actie – niet morgen, maar vandaag. “Wat ik erg moeilijk vind, dat hoorde ik na de film nog, is als je met mensen praat over wat we kunnen doen, en ze zeggen: ‘de regering moet…’ of ‘de buren moeten…’ Ik geloof daar niet in.” Volgens Rodenburg moeten we klimaatverandering samen aanpakken, niet geïsoleerd van elkaar maar als gemeenschap.
Dat niet alle Nederlanders ineens duurzaam zullen gaan leven, en dat niet iedereen weet hoe je jam maakt, doet er niet toe. Kleine, geïnspireerde groepen kunnen het voortouw nemen.
Voorbeeld
“Als ik steeds zou bedenken wat de rest van Nederland doet, zou ik moedeloos worden. Het werkt ook niet om het anderen te vertellen. Je moet het zelf doen.” Rodenburg hoopt dat de politiek dan volgt, een beetje zoals Kofi Annan na afloop van de wereldwijde première per satelliet zei: “Goede leiders zijn goede volgers.”
In de buurt straalt de duurzaamheid in ieder geval positief af: de buren hebben inmiddels ook composttonnen in plaats van groene afvalbakken.
Gerelateerde verhalen
