In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010 neem ik samen met collega student journalistiek Nicole Besselink de partijprogramma’s door op de belangrijke duurzame onderwerpen. Vandaag: afval.
Energieafval is in de vorige aflevering besproken, over CO2-uitstoot gaat het in de laatste editie van de Groene Kamer. In deze aflevering van de Groene Kamer kijken we daarom of en hoe de partijen denken over afval als gevolg van consumptie. ‘Burgerafval’ zo u wilt. Wat schrijven partijen over afvalverwerking, recycling en statiegeld? Een overzicht van de standpunten per partij.
CDA
“Afval is meer en meer een grondstof”, stellen de christen-democraten. Technologie en economie zijn daarbij belangrijker dan wetgeving en subsidies. Daarom wil de partij de verpakkingbelasting – “met een minimaal milieueffect en met grote administratieve lasten” – omzetten in een eenvoudiger milieubelasting. De landbouw moet verder onderzoeken welke grondstoffen van gewassen een geschikt alternatief zijn voor kunststofverpakkingen.
Het CDA pleit voor het terugdringen van voedselverspilling, “ook door de voedselproducerende keten, de horeca en de retail”, en een betere samenwerking tussen bedrijven, overheid en kennisinstellingen op het terrein van afvalverwerking en –beheer. Daarnaast mogen omwonenden geen gezondheidsklachten ondervinden wanneer zij in de directe omgeving van een afvalverwerkings- of afvalbeheerbedrijf wonen.
PvdA
De PvdA erkent dat “we te veel afvalstoffen produceren en zo bodem, water en lucht belasten” en aanpassingen in economie en samenleving nodig zijn. Dat soort aanpassingen zullen “bepaald niet pijnloos” zijn, stelt de partij, verwijzend naar aanpassingen in consumptiepatronen, in prijzen en in waar we ons geld mee verdienen. Concreet schrijft de Pvda niets over haar afvalvisie.
SP
De SP zegt de illegale handel in afval via Nederland te willen aanpakken door streng te handhaven in de havens en toe te zien op de “afvalmakelaars”. Op Europees niveau wil de partij komen tot gezamenlijke voorwaarden voor een verantwoorde verwerking van “ons afval”. Voor haar uitgebreidere visie op afvalverwerking verwijst de SP door naar een (online te raadplegen) rapport uit eigen keuken uit 2007: ‘Afval heeft toekomst. De falende controle op afvalverwerking en –transport’.
VVD
Het woord ‘afval’ komt in het VVD-partijprogramma niet voor. Wél zegt zij tegen belastingen te zijn die het economisch verkeer hinderen. Als voorbeeld noemt de partij de verpakkingenbelasting – in 2008 ingevoerd met als doel de afvalberg te laten krimpen. Die belasting wil de VVD weer afschaffen.
PVV
Ondanks de goede staat van het Nederlandse milieu, zo schrijft de PVV, zijn er bedreigingen voor onze leefomgeving. “Zo zitten de zeeën en oceanen vol met ronddrijvend plastic.” Dit soort illegale lozingen moeten met kracht worden tegengegaan. “Wetten moeten strikt worden nageleefd. Straatvuil is voor veel mensen ergernis nummer één. Bij sommige flats vliegen de vuilniszakken je om de oren. Er is dus volop werk aan de winkel op milieugebied, maar we moeten wel realistisch zijn.”
GroenLinks
GroenLinks wil het belastingstelsel vergroenen volgens het ‘de vervuiler betaalt’-principe. Niet alleen op landelijk niveau, maar ook provinciaal en gemeentelijk. De al bestaande belastingen op verpakkingen, energie, afval- en brandstoffen gaan omhoog. Met de opbrengsten van die belastingen kunnen de “belasting op arbeid en de loonkosten voor met name laagbetaalde arbeid voor werkgevers” gedeeltelijk omlaag.
ChristenUnie
Afval dat ontstaat door menselijke activiteiten moet zoveel mogelijk worden hergebruikt, vindt de ChristenUnie. De partij wil voorlichting aan bedrijven en consumenten over de materiaalketens en het hergebruik van producten en materialen verbeteren. Verouderde vuilverbrandingsinstallaties met lage rendementen gaan dicht. Daarnaast stelt de partij dat “overheid, bedrijven en burgers een taak hebben in het bestrijden van zwerfafval”. De partij is voorstander van het principe dat de vervuiler betaalt en staat positief tegenover uitbreiding van het statiegeldsysteem naar kleine PET-flesjes en blikjes.
Op Europees niveau wil de ChristenUnie transparantie bevorderen door productlabeling uit te breiden. Niet-duurzame producten moeten van de markt worden geweerd en milieukosten van producten en diensten moeten doorberekend worden in de kostprijs.
D66
D66 is geïnspireerd door de ‘cradle to cradle’-filosofie en wil meer ruimte voor innovatie in afvalinzameling en –verwerking. Producenten moeten aangesproken worden op hun ketenverantwoordelijkheid en het verbeteren van de recycling van gebruikte grondstoffen. De partij wil het statiegeldsysteem graag uitbreiden om zo ook kunststof verpakkingen, blikjes en glazen flessen beter te recyclen – “zoals in andere EU-landen al het geval is”. Verder wil D66 de techniek waarbij eiwitten uit geschikte reststromen worden gehaald, verder stimuleren om hiermee dierlijke eiwitten te vervangen
Verbranden van afval? Alleen als niets anders meer kan, vindt D66. “Hergebruik en upcycling is de norm, het gaat om het langdurig behouden van grondstoffen in de gebruiksfase.”
SGP
Over de verwerking van afval door menselijke activiteiten schrijft de SGP niets in haar verkiezingsprogramma. Alleen dat zij pleit voor hergebruik van de afvalstromen in de agrarische sector.
Partij voor de Dieren (PvdD)
“Onze zeeën en rivieren zijn vervuild met plastics en andere afvalstoffen”, schrijft de PvdD bezorgd. Om mensen bewuster te maken van de hoeveelheid afval die zij produceren, wil de partij de externe kosten van de productie- en afvalfase van producten tot uiting laten komen in de prijs van het product. Met een heel andere reden pleit de partij voor een beter afvalbeleid in steden, namelijk om duiven en meeuwen te weren. Want: “Veel beter is om te kiezen voor preventief beleid.”
Trots op Nederland (TON)
In het TON-verkiezingsprogramma wordt niet over afval of afvalwerking gesproken.
- In de volgende aflevering van de Groene Kamer: voedsel.
- Naar het overzicht van de Groene Kamer
Deze serie beperkt zich tot de gevestigde politieke partijen.
De Groene Kamer wordt geschreven door Jelmer Mommers en Nicole Besselink en is tot stand gekomen in samenwerking met duurzaamnieuws.nl, waar de serie ook verschijnt.
Gerelateerde verhalen
